Miejsce koncertu


Kościół Nawrócenia św. Pawła Apostoła


ul. Stradomska 6, Kraków

Data koncertu


5 października 2020, 20:00


wstęp wolny

Vuestra canción, mi sentir…The Palacio Songbook adrift


W 1870 r. historyk i dziennikarz Gregorio Cruzada Villamil powiadomił wybitnego muzykologa i kompozytora Francisco Barbieriego o odkryciu cennego kodeksu znalezionego w Bibliotece Pałacu Królewskiego w Madrycie. Ta zacna księga pełna była czegoś, co wydawało się bardzo starą hiszpańską muzyką wokalną. Barbieri rzeczywiście potwierdził, że wolumin – oprawiony w nowoczesne okładki, ze złoconymi okuciami i prostą etykietą z napisem „Libro de Cantos”, wstępnie przetłumaczonym jako „Śpiewnik” – zawierał ogromną liczbę villancicos, romansów i piosenek z pokolenia Juan del Encina, które były wówczas zupełnie nieznane.
Pierwsze współczesne wydanie rękopisu – czyli tak zwany Śpiewnik Pałacowy – zostało przygotowane przez samego Barbieriego w 1890 roku, od razu stając się kamieniem węgielnym hiszpańskiej muzykologii historycznej. Legendarne już wydanie Higinio Anglés, opublikowane w 1947 roku, przyczyniło się natomiast do ustalenia rangi Cancionero de Palacio jako prawdziwego pomnika muzyki iberyjskiej, wyzwalając bogatą tradycję wykonawczą – zarówno dla profesjonalistów, jak i amatorów – w całym hiszpańskojęzycznym świecie.
Postrzeganie tego źródła jako „pomnikowego”, być może zbyt szybko doprowadziło do jego interpretacyjnego skostnienia. Skłoniło to wielu muzyków i publiczność do uznania treści Cancionero za dobrze zdefiniowany i zamknięty w sobie artefakt kulturowy, niezależny od współczesnej praktyki europejskiej, a powiązany z nią jedynie przez biograficzne, poszlakowe konteksty.
W programie koncertu artyści proponują natomiast przedstawienie tego fundamentalnego okresu hiszpańskiej polifonii (od połowy XV wieku do początku XVI wieku) jako prawdziwej rewolucji estetycznej, przejawiającej się ciągłymi asymilacjami i zrywaniem z lokalnymi i zagranicznymi tradycjami muzycznymi. Był to proces, który leży u podstaw tego, co do dziś uznajemy za hiszpański renesans.
Biorąc za punkt wyjścia najnowsze badania i sięgając bezpośrednio do oryginalnych źródeł, Da Tempera Velha proponuje bardziej zniuansowaną wizję bogatej muzycznej panoramy tamtych czasów. Poprzez konfrontację Cancionero z innymi kodeksami zawierającymi pokrewny repertuar, chcą pokazać, jak rozwijały się lokalne upodobania, nasycone wielowiekowymi tradycjami muzycznymi i poetyckimi kultywowanymi na dworach w całej Europie. Podróżują od dawnej, wielobarwnej warstwy pieśni francuskich i burgundzkich, znalezionych w kolekcjach piosenek neapolitańsko-aragońskich, do muzyki przechowywanej w pierwszych rdzennych hiszpańskich „cancioneros” – gdzieś pomiędzy flamandzkimi pieśniami i włoskimi frottolami – nie pomijając portugalskich i włoskich zbiorów, w których zachowane są pieśni iberyjskie.
Śpiewnik Pałacowy zostanie zatem przedstawiony nie jako monolityczny kamień milowy, ale jako fascynujący portret stale zmieniającego się czasu; pamiątka wyjątkowego okresu, w którym mecenasi, kompozytorzy, kopiści i muzycy starali się stworzyć odrębną i niepowtarzalną muzykę, odzwierciedlającą lokalność, ale nieuchronnie wiążącą się z artystyczną panoramą okolicznych narodów i społeczności.