Strona główna | Program 2025 | piątek
Cappella Pratensis
Złota Msza: Missa Ecce ancilla Domini, Guillaume Du Fay

fot. Victoria Nikolova
Strona główna | Program 2025 | piątek
Złota Msza: Missa Ecce ancilla Domini, Guillaume Du Fay
Cappella Pratensis

fot. Voctoria Nikolova
8 sierpnia 2025 ‡ 20:30
Bazylika Najśw. Serca Pana Jezusa
ul Kopernika 26 | Kraków
Głęboko w sercu zimy średniowieczni chrześcijanie świętowali Zwiastowanie przy migotliwym świetle świec, podczas tzw. Złotej Mszy — odprawianej w tzw. suchą środę trzeciego tygodnia Adwentu.
Program ten przedstawia zachwycającą Missa Ecce ancilla Domini (1397–1474) Guillaume’a Du Faya w takim właśnie rytualnym kontekście, z towarzyszeniem chorału gregoriańskiego pochodzącego z liturgii suchej środy ze źródeł katedry w Cambrai.
Msza, śpiewana z faksymile manuskryptu, który prawdopodobnie służył do codziennego użytku w kaplicy dworu burgundzkiego, stanowi arcydzieło kontrapunktycznej pomysłowości, łącząc momenty retorycznej klarowności z figlarnymi duetami i triami.
Serce programu stanowi zrekonstruowana dramatyzacja liturgiczna fragmentu Ewangelii św. Łukasza o Zwiastowaniu. Ta półinscenizowana forma muzyczna, w której w XV wieku obsadzano w głównych rolach chłopców z chóru, czerpie z opisów dramatów liturgicznych wykorzystujących dzwonki, kostiumy, świece i gesty, by ożywić opowieść.
Kulminacją sceny Zwiastowania jest wypowiedź Maryi: Oto ja, służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa Twego, będąca podstawą mszalnej kompozycji Du Faya — tenor wykonuje ją do melodii chorału używanego w ewangelii dramatycznej.
Drugi chorał, z tekstem Błogosławiona jesteś, Maryjo, żeś uwierzyła, iż spełni się w Tobie to, co Ci Pan powiedział, Alleluja, stanowi odpowiedź na zgodę Maryi na rolę Matki Boga.
Zwieńczeniem programu jest ekstatyczna kompozycja Regina celi autorstwa Antoine’a Busnoisa — olśniewające dzieło kontrastujące dostojne deklamacje tekstu z momentami wirtuozowskiej brawury.
Zgodnie z typowym podejściem Cappella Pratensis, całość śpiewana jest bezpośrednio z historycznej notacji, przy jednym dużym kodeksie chórowym, a wykonawcy komunikują się poprzez gesty i dotyk, by wspólnie kształtować rytm i frazowanie.
W przeciwieństwie do współczesnych partytur chóralnych, notacja ta wymaga podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym, dotyczących m.in. umiejscowienia tekstu czy dodawania przypadków niewpisanych w oryginał. Chorał wzbogacany jest technikami historycznej improwizacji kontrapunktycznej.
Efektem jest twórcze i elastyczne podejście do wykonania, głęboko zakorzenione w praktyce historycznej.
Antiyfona: O Adonai (chorał)
Introit: Rorate celi (chorał)
Missa Ecce ancilla Domini: Kyrie Guillaume Du Fay, 1397–1474
Missa Ecce ancilla Domini: Gloria Guillaume Du Fay
Graduał I: Tollite portas (chorał)
Graduał II: Prope est Dominus (chorał)
Ewangelia: Łk 1:26–38 (chorał)
Missa Ecce ancilla Domini: Credo Guillaume Du Fay
Offertorium: Confortamini (chorał)
Prefacja (chorał)
Missa Ecce ancilla Domini: Sanctus Guillaume Du Fay
Pater Noster (chorał)
Missa Ecce ancilla Domini: Agnus Dei Guillaume Du Fay
Communio: Ecce virgo concipiet (chorał)
Motet: Regina celi II Antoine Busnoys, ok. 1430–1492
Antyfona: O Rex Gentium (chorał)


