Strona główna | Program | poniedziałek
Contre le Temps
Intra muros. Polifonia w murach „twierdzy wewnętrznej” św. Teresy z Ávili

Strona główna | Program | poniedziałek
Intra muros. Polifonia w murach „twierdzy wewnętrznej” św. Teresy z Ávili
Contre le Temps

3 sierpnia 2026 | 20:30
KONCERT DLA PATRONÓW
Program ukazuje życie muzyczne w Klasztorze Królewskim św. Anny (Real Monasterio de Santa Ana) w Ávili, otwierając przed słuchaczami świat XVI-wiecznej klauzury i codzienności kobiet, które w klasztornych murach oddawały się modlitwie i śpiewowi. Zachowany w Ávili zbiór muzykaliów świadczy o żywej wówczas obecności chorału gregoriańskiego, wyrafinowanej polifonii oraz tradycyjnych, hiszpańskich villancicos czy praktyk improwizacyjnych.
Centralne miejsce w programie zajmuje Missa L’homme armé, którą skomponował Francisco Guerrero we wczesnym okresie swojej twórczości. Dzieło to zachowało się w rękopisie Libro de polifonía nr 8, przechowane w klasztorze św. Anny w Ávili. Choć księga głosowa Cantus II nie przetrwała do naszych czasów, dr David Mesquita z niezwykłą pieczołowitością zrekonstruował brakującą partię, posługując się historycznymi technikami kompozytorskimi. Dzięki temu wykonanie mszy w jej pełnym kształcie jest dziś możliwe.
Przewodniczką po świecie ukrytym za klasztornymi murami jest św. Teresa z Ávili – jedna z najwybitniejszych postaci chrześcijańskiej mistyki późnego renesansu. Strukturę programu wyznaczają cztery stopnie modlitwy opisane przez nią w autobiograficznej „Księdze życia” (Libro de la Vida, 1588 r.): medytacja, modlitwa odpocznienia, zjednoczenie oraz ekstatyczne uniesienie.
Pomiędzy częściami mszy wykonywane są śpiewy przeznaczone na uroczystość św. Teresy, która odbywa się 15 października. Zostały one wzbogacone improwizowanym kontrapunktem (contrapunto alla mente) – historyczną praktyką przywołującą metody nauczania, które stosowali kierownicy chórów i nauczyciele śpiewu działający przy katedrach. Taki sposób wykonania wymaga od muzyków improwizacji oraz odzwierciedla biegłość i spontaniczność, które stanowiły nieodłączny element dawnej praktyki muzycznej.
W program wplecione zostały fragmenty pism św. Teresy, a cały koncert zamyka antyfona Media vita in morte sumus, która stanowi końcową refleksję nad życiem, duchowością i religijnym doświadczeniem tej świętej.
Teresa, Teresaza | canción, Francisco Guerrero (1528–1599)
Medytacja
Introitus: Dilexisti iustitiam | greg.
Kyrie | Missa L’homme armé, Francisco Guerrero*
Pastor, quien madre virgen | canción, Francisco Guerrero
Modlitwa odpocznienia
Gloria | Missa L’homme armé, Francisco Guerrero*
Graduale: Specie tua | greg. z użyciem contrapunto alla mente
Vos Virgen soys nuestra Madre | villancico, Cancionero de Upsla, Anonim
Zjednoczenie
Alleluia: Alleluia adducentur | greg. z użyciem contrapunto alla mente
O Virgen, cuand’os miro | canción, Francisco Guerrero
Offertorium: Filiae regum | greg.
Sanctus | Missa L’homme armé, Francisco Guerrero*
Si tus penas no pruevo | canción, Francisco Guerrero
Uniesienie
Agnus Dei | Missa L’homme armé, Francisco Guerrero*
Communio: Quinque prudentes virgines | greg. z użyciem contrapunto alla mente
¡Que buen año! | canción, Francisco Guerrero
Refleksja końcowa
Media vita in morte sumus | Anonim [Biblioteca de Catalunya, m 1327 f. 50r–51r]
*Partia cantus II z Missa L’homme armé została zrekonstruowana przez Davida Mesquitę zgodnie z historycznymi technikami kompozytorskimi.




